Main menu
HOT NEWS
adv
အူအတက္ (Appendix)

အူအတက္ (Appendix)

ကြၽန္ေတာ္လည္း ေတာင္ယမားေခ်ာင္းေဘးဇာတိပါ။ မူလတန္း အရြယ္တုန္းက ဆရာ႕ပုလဲေဆးခန္းကို ေရာက္ဖူးပါတယ္။ ဦးေလးတစ္ေယာက္ အူအတက္ေပါက္လို့ ဆရာ ခြဲေပးခဲ႕တာပါ။ ေက်းဇူးမေမ႕ပါခင္ဗ်ာ။

အတက္ေရာဂါ ဘာလို႔လာျဖစ္လဲ။ သူ႔ကို လာပိတ္လို႔ျဖစ္တယ္။ ပံုမွန္ အစာေဟာင္း၊ အစာထဲက မာတာတစ္ခုခု ဒါမွမဟုတ္ ကင္ဆာကေန ပိတ္တာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ သန္ေကာင္ကေနလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဆို႔ေနတဲ့အစာက ကယ္လ္စီယမ္ျဖစ္စဥ္ ဝင္လာတတ္တယ္။ ၁၅ ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ေလာက္ျဖစ္တယ္။ အရြယ္မေရြးဘူး။ ႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမွာျဖစ္တာ မရွိသေလာက္ပဲ။

အူအတက္ အေခါင္းပိတ္ရင္ ေရာင္မယ္။ ေသြးေၾကာေတြ အဖိခံရမယ္။ ေသြးျပန္ရည္ လည္ပတ္တာကို ထိခိုက္မယ္။ ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ ဝင္လာမယ္။ သက္သာသြားတာလည္းရွိမယ္။ ေသြးမရတာ လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပိုးဝင္လာႏိုင္တယ္၊ ျပည္တည္လာႏိုင္တယ္၊ ေပါက္ထြက္ႏိုင္တယ္။ ဗိုက္ေခါင္းကို ပိုးဝင္တာ ဆက္ျဖစ္ ႏိုင္တယ္။ သက္သာရာကေန အခဲျဖစ္က်န္ ရစ္မယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္နာႏိုင္တယ္။

အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာကို အျပင္ ကေန အတိအက်သိခ်င္ရင္ စိတ္ကူးမ်ဥ္း ဆြဲရတယ္။ ခ်က္နဲ႔ တင္ပါး ဆံု႐ိုးျပားထိပ္ ေနရာကို မ်ဥ္းတစ္ေၾကာင္းဆြဲပါ။ အဲဒီ ေနရာဆိုတာက ခါးေဘးေအာက္၊ ေပါင္ အထက္မွာ လက္နဲ႔စမ္းရင္ အ႐ိုးမာမာ ဘုကေလးလို ရွိေနတဲ့ေနရာပါ။ ပိန္ပိန္၊ ဝဝ စမ္းလို႔ရတယ္။ တင္ပါးမွာ ေဆးထိုး တဲ့အခါ  အဲဒီအ႐ိုးစြန္းေလးကို လက္မနဲ႔ စမ္းၿပီးထိုးတာ ေကာင္းတဲ့သင္ၾကားမႈကို ရထားသူျဖစ္တယ္။ ဆြဲထားတဲ့မ်ဥ္းကို သံုးပိုင္းညီညီ စိတ္ထဲမွာပဲ ပိုင္းၾကည့္လိုက္ ပါ။ ခ်က္ဘက္က ႏွစ္ပိုင္းနဲ႔ အ႐ိုးစြန္းဘက္ က တစ္ပိုင္းဆံုရာေနရာရဲ႕ ေအာက္တည့္ တည့္မွာ အူအတက္ကရွိေနတယ္။ အူ အတက္မွာ တစ္ခုခုျဖစ္ရင္ အမ်ားဆံုး နာတာက အဲဒီပြိဳင့္မွာ နာတာက အမ်ား ဆံုးျဖစ္တယ္။ နည္းနည္းလြဲတာလည္း ရွိတာေပါ့။

အူအတက္ေရာဂါေတြမွာ Acute Appendicitis ႐ုတ္တရက္ ေရာင္ တာရယ္၊ Sub-Acute Appendicitis ရက္ပိုၾကာတာရယ္၊ Appendicular Abscess, Burst Appendix ျပည္တည္-ေပါက္ထြက္သြားတာရယ္၊ Appendicular Lump အစိုင္အခဲျဖစ္ေနတာရယ္ဆိုၿပီး ရွိတယ္။ ႐ုတ္တရက္ေရာင္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ျဖစ္၊ ခ်က္ခ်င္း ဆရာဝန္ဆီေရာက္၊ ခ်က္ ခ်င္းခြဲစိတ္ရတာမ်ဳိးျဖစ္တယ္။ နာရင္လည္း ေခတ္စကားနဲ႔ဆို အသားကုန္နာတာေပါ့။ ေပါက္သြားရင္ ႐ုတ္တရက္ ေရာင္တာ ထက္ ပိုနာတယ္။

သိပ္မဆိုးလို႔ ဆရာဝန္ဆီလည္း မေရာက္၊ ေပါက္လည္းမထြက္သူေတြက ရက္နည္းနည္းရွိမွ ေရာက္လာတတ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္းခြဲစရာ မလိုဘူး။ ရက္ေနာက္က် မွလာသူေတြကို ေျပာခဲ့တဲ့ေနရာ ေသခ်ာ စမ္းရင္ အစိုင္အခဲကုိ ေတြ႕ႏိုင္တယ္။ ဒီလို လူနာကိုလည္း ခ်က္ခ်င္းမခြဲဘူး။ ႏွစ္လ တန္သည္၊ သံုးလတန္သည္ ေစာင့္ၿပီး ေအး ေအးေဆးေဆး လူနာလည္းအား ဆရာ ဝန္လည္း အလုပ္မမ်ားခ်ိန္မွာ ရက္ေရြး ၿပီး ခြဲစိတ္ရတယ္။

 ေျပာတဲ့ေနရာမွာ နာတိုင္း အူအတက္ ဟုတ္ခ်င္မွဟုတ္တယ္။ အူ အတက္ေရာဂါျဖစ္တာကို ပိုေသခ်ာေအာင္ စမ္းရမယ္။ ေဆးခန္းလက္ေထာက္ဆရာမ ေတြကို သင္ေပးသလို ေရးပါရေစ။ လူနာ ကို ပက္လက္ထား၊ ဗိုက္ကို လက္ဝါးျပင္နဲ႔ အသာအယာစမ္းပါ။ အူအတက္ရွိတဲ့ေနရာ ကို တစ္ခါတည္း သြားမစမ္းေသးနဲ႔ဦး။ စမ္းတဲ့လက္နဲ႔ လူနာ့ဗိုက္ ရင္းႏွီးကြၽမ္းဝင္ သြားေအာင္ စကားစျမည္ေျပာရင္း စမ္း ပါ။ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္၊ ကိုယ့္လက္ဝါးနဲ႔ သူ႔ဗိုက္ သားနဲ႔ အမ်ဳိးေတာ္ေနသလို ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၿပီး စမ္းပါ။ ခဏေနမွ အူအတက္ရွိရာ တည့္တည့္ကို တစ္ပဲသားမွ လြဲမသြားေအာင္ စမ္းပါ။ နာ၊ မနာဆိုတာ သိဖို႔ျဖစ္တယ္။ စမ္းေနရင္း လူနာကို နာသလား ေမးစရာ မလိုေသးဘူး။ လူနာမ်က္ႏွာကိုသာ ၾကည့္ ေနပါ။ နာတာကို အမူအရာနဲ႔ သိႏိုင္ တယ္။ မ်က္ႏွာ႐ံႈ႕သြားမယ္။ လိုမွသာ နာ၊ မနာေမးပါ။

နာတာကို ဘာသာျပန္ရင္ Pain ေပါ့။ အမွန္က ခံစားရသူကေန နာတယ္ဆရာလို႔ ဆရာဝန္က လက္နဲ႔ မထိခင္ေျပာတာကိုသာ အဲဒီလိုေခၚတယ္။ စမ္းၾကည့္တဲ့အခါ နာတာကို Tender-ness လို႔ ေခၚရတယ္။ အူအတက္ေရာင္ ရင္ Pain ေရာ၊ Tenderness ေရာရွိတယ္။ ေလနာသမားကိုစမ္းရင္ Pain ရွိေပမယ့္ စမ္းတဲ့လက္ေၾကာင့္ အနာေတာင္ သက္သာႏိုင္တယ္။

နာတာသိ႐ံုနဲ႔ အူအတက္ကြလို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို (ဂ်မ့္ပ္)မလုပ္နဲ႔ဦး။ ဆက္စမ္းရဦးမယ္။ နာပါတယ္ဆိုတဲ့ အူအတက္ေနရာကို အသာအယာဖိေပးထားၿပီး ႐ုတ္တရက္ စမ္းတဲ့လက္ကို ၉ဝ ဒီဂရီ ျပန္မလိုက္ပါ။ အဲဒီအခါ လူနာမ်က္ႏွာ တစ္ခါထပ္႐ံႈ႕လိမ့္မယ္။ မတတ္သာလို႔ မေရႊတက္ ႏွစ္ခါနာျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရတာ။ ေဆာရီး၊ ပိုေသခ်ာလာၿပီ။ အဲဒီလူနာနား က မခြာနဲ႔ဦး။

စမ္းတဲ့လက္ကို အူအတက္မရွိတဲ့ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ဘယ္ဘက္ျခမ္းကို စမ္းပါ။ ေမးရင္ မနာဘူးေျပာမယ္။ အဲဒီဘက္ကေန အူအတက္ဆီ တြန္းေပးၾကည့္ လိုက္ပါ။ ေရာင္ေနတဲ့အူအတက္ဆီ တစ္ ဖက္ကအူေတြကို တြန္းဖိေပးလို႔ နာျပန္ရ တာျဖစ္တယ္။ မေရႊတက္ခင္မွာ တတိယမၸိ နာတယ္ ေျပာလိမ့္မယ္။ ဒုတိယမၸိ ေဆာ ရီး။

ပိုပိုေသခ်ာလာၿပီ။ ဒါတင္ပဲလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ ကိုယ္ပူ တယ္မေျပာလည္း အဖ်ားတိုင္းပါ။ အပူခ်ိန္ ျမင့္ေနရင္ ေျပာေပေတာ့။ ယူ႔အပဲန္ဒစ္ တစ္ခုခုျဖစ္ေနၿပီလို႔။ ေတာ္ေတာ့ ဆရာက ဒါေလာက္ပဲ သင္မယ္။ ကိုယ္သင္တဲ့ ဆရာမ အကုန္အစင္ ရေစခ်င္တယ္။ ဆက္ ေမးစရာ၊ စမ္းစရာ၊ က်န္ေသးတယ္။ လူနာ ေတြဟာ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ အနာခံႏိုင္တာ မတူၾကသလို ပညာခံလည္း ကြာတယ္။ တခ်ဳိ႕က သဲတယ္။ ပါလာတဲ့အမ်ဳိး ေတြေရွ႕ ခြၽဲခ်င္လို႔ ဟိုေနရာစမ္းလည္း နာတယ္၊ ဒီေနရာလည္း နာတယ္ လုပ္တတ္တယ္။ တခ်ဳိ႕က ပညာခံနည္းေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး။ တိတိပပ သိရေအာင္ လုပ္ရမယ္။ Sympathy ကို ခဏထားEmpathy နဲ႔ စမ္းပါေလ။

လူနာက အမ်ဳိးသမီးဆိုရင္ ဆက္ေမးစရာေတြ ရွိလာၿပီ။ အျဖဴဆင္း သလား ေမးပါ။ ဆင္းရင္ ယားသလား ေမးပါ။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာလည္း ထည့္စဥ္းစားရမယ္။ သားအိမ္ျ>ြပန္ ညာ ဘက္ေရာင္ေနရင္ အူအတက္ေနရာနဲ႔ သိပ္နီးလို႔ နာတဲ့ေနရာတူတယ္။ အူအတက္ က သူခ်ည္းျဖစ္ရင္ အျဖဴမဆင္းဘူး။ ဘယ္ ဘက္ပါ နာခ်င္နာေနမယ္။ ဒါဆို အူအတက္ မဟုတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ရာသီ မွန္၊ မမွန္ ေမးပါ။ မမွန္ရင္ ထိန္သလား။ အိမ္ေထာင္ ရွိရင္ ကုိယ္ဝန္ရွိလား ေမးပါ၊ စစ္ပါ။ ကိုယ္ ဝန္ႏုတုန္း သားအိမ္ျပင္ပ ညာဘက္ျ>ြပန္ မွာ ကုိယ္ဝန္တည္ရင္ ဆင္တူေနျပန္တယ္။

ကေလး-လူႀကီး၊ အမ်ဳိးသမီး- အမ်ဳိးသား၊ သန္ေကာင္ကိုလည္း ထည့္ စဥ္းစားပါ။ Pain ပဲရွိမယ္။ Tenderness မရွိဘူး။ ဝမ္းကိုက္ဖူးတဲ့ရာဇဝင္လည္း ေမးပါဦး။ (အမီးဗား)ဝမ္းကိုက္ပိုးက အူမ ႀကီးအစပိုင္း အူအတက္ထြက္တဲ့ေနရာ Caecum မွာ လာေရာင္တတ္တယ္။ သူ ကလည္း ဖ်ားႏိုင္တယ္။ အစိုင္အခဲလိုလို လည္း စမ္းလို႔ရတယ္။ Appendicular Lump နဲ႔ ခြဲသိရမယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း မွာ ေက်ာက္ကပ္ကေန ဆီးအိမ္ကိုဆင္းတဲ့  Ureter ဆီးျ>ြပန္ညာဘက္ထဲမွာ ေက်ာက္က တစ္ေနရင္လည္း နာတယ္။ နာတာက အူအတက္ထက္ေတာင္ နာတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ ေခြၽးျပန္တဲ့အထိ။ သူနာတာကို Pain လို႔ မေခၚဘူး၊ Agony လို႔ ေခၚမွ တိက်တယ္။

ဆရာရွင့္ ကြၽန္မ အူအတက္ျဖတ္လို႔ ဗိုက္ခဲြထားတာ တစ္လျပည့္တဲ့ေန႔ပါ။ အနာက အေပါက္မပိတ္ေသးပါဘူး။ ဆန္ေစ့ေလာက္ က်န္ပါေသးတယ္။ ခဲြထားတဲ့ဒဏ္ရာက နည္းနည္းနာေနပါတယ္။ မန္းရည္က နည္းနည္းထြက္ေသးတယ္။ အထိုင္အထမွာေပါ့ ဆရာရယ္။ အဲဒါ ဆရာဝန္က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၃ ရက္ကစၿပီး ေဆးမေသာက္ ခိုင္းေတာ့ဘူး။ အနာကို Spirit နဲ႔သုတ္ ျပီး Bioplacenton ပါးပါးပဲ လူးခိုင္းပါ တယ္။ ခဲြၿပီးလို႔ ေျခာက္ပတ္ျပည့္မွ ခရီး ထြက္လို႔ရပါမယ္။ ဒီၾကားထဲ ေခ်ာင္းမဆိုး ရပါတဲ့။ မကုန္းရပါတဲ့။ ဒီေတာ့ ဆရာ ရယ္ အနာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဘာလုပ္ရမလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ ေပ်ာက္ခ်င္လွပါၿပီ။ ဘာ လို႔မ်ား အခုထက္ထိ အနာမပိတ္ မက်က္ ေသးတာလဲ ဆရာ။ ဆီးခ်ဳိ မရွိပါ။ ေျဖ ေပးပါဦး ဆရာရွင့္။ အနာမက်က္ရင္ ေရမထိရဘူးဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား။

မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။ ႀကိဳးစေလးထြက္ စရာက်န္တာနဲ႔ အနာက်က္ဖို႔ လိုေသးတာျဖစ္မယ္။ ႀကိဳးစက ထြက္လာမယ္။ ရွိေနလို႔ မထြက္ေသးရင္ ထုတ္ေပးလို႔ရတယ္။ ေဆးကို အနာေဘးမွာသာ အရက္ ျပန္သုတ္ပါ။ အထဲကို Betadine/Cip-ladine Cream လိမ္းတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ ေစ်းမႀကီးပါ။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ အနာမွန္သမွ်အတြက္ ေကာင္းပါတယ္။ ကေလးေမြးစခ်က္ကိုပါ ထည့္လို႔ရတယ္။ အိမ္တိုင္းမွာ ေဆာင္ထားသင့္တယ္။ ၄-၆ ပတ္ဆိုရင္ အထဲက အနာေကာင္းေကာင္း က်က္ေနၿပီ။ အနာက်န္ေသးရင္ ပလတ္ စတစ္အုပ္ၿပီး ေရခ်ဳိးလို႔ ရေလာက္ပါၿပီ။ ခ်ဳိးၿပီးတာနဲ႔ ေဆးထည့္ပါ။        

Flower News Journal

Rate this item
(0 votes)
Login to post comments
back to top
adv

adv

Business Info

The Official Website of Yangon Times Journal and Flower News Journal, Publish by Yangon Media Group Limited.

Mission

The Free Press is a Cornerstone of Democracy.
A Free Press, At its Best, Reveals Truth.

Facebook G+ Twitter RSS

Find Us

တိုက္ (ဘီ) အမွတ္ (၁၀၁) ၊ မဟာ ဗႏၶဳလတာ၀ါ ၊ ဗႏၶဳလတံတား အနီး ၊ ပုဇြန္ေတာင္ျမိဳ႔နယ္ ၊ ရန္ကုန္ျမိဳ႔  ။

Call: 01 9010073 , 01 9010074 , 01 9010075
IT: 09 540 3616